Nghệ nhân Năm Tuyền - Người may đo cho ký ức Việt
Không chỉ đưa chiếc áo dài ngũ thân tiệm cận hơn với đời sống hiện đại, Nghệ nhân Năm Tuyền còn biến nó thành một phần của câu chuyện phục sinh văn hóa mặc Việt Nam.
Gần 40 năm gắn bó với nghề may, ông không chỉ được biết đến là người sáng lập thương hiệu Áo cưới A Soẻn – một trong những đơn vị tiên phong trong lĩnh vực thiết kế và sản xuất áo cưới tại Việt Nam – mà còn là người dành nhiều năm nghiên cứu, phục dựng và phát triển áo dài ngũ thân thông qua thương hiệu Áo dài Năm Tuyền.
Sinh ra tại Thái Bình trong giai đoạn đất nước còn nhiều khó khăn, ông Phạm Văn Tuyền bắt đầu làm quen với nghề may từ rất sớm. Những ngày đầu, ông tự học cắt may quần âu, áo sơ mi cho người dân địa phương bằng phương pháp thủ công truyền thống.
Dù từng theo học ngành cơ khí, nhưng chính tư duy kỹ thuật và sự tỉ mỉ của ngành cơ khí lại trở thành nền tảng quan trọng giúp ông phát triển chuyên môn trong lĩnh vực thiết kế và tạo phom trang phục sau này.
Đầu những năm 1990, ông làm việc tại các công ty may xuất khẩu chuyên sản xuất áo cưới và áo dạ hội tại TP. Vũng Tàu và TP.HCM. Đây là giai đoạn ông được tiếp cận với kỹ thuật may công nghiệp hiện đại, quy trình sản xuất quốc tế và tiêu chuẩn xuất khẩu dành cho thị trường Mỹ, Pháp và Châu Âu.
Không chỉ làm nghề, ông còn đảm nhiệm vai trò quản lý kỹ thuật và điều hành sản xuất cho xưởng may với hàng trăm công nhân – một nền tảng quan trọng cho hành trình xây dựng thương hiệu sau này.
Năm 1998, ông sáng lập thương hiệu Nhà may Thanh Tuyền, sau này phát triển thành Áo cưới A Soẻn.
Trong giai đoạn ngành cưới tại Việt Nam còn chưa phát triển mạnh, A Soẻn đã sớm theo đuổi hướng đi chuyên nghiệp với kỹ thuật may chuẩn quốc tế, tập trung vào phom dáng, xử lý chất liệu và hoàn thiện thủ công tinh xảo.
Không chỉ phục vụ khách hàng trong nước, A Soẻn còn từng sản xuất và xuất khẩu áo cưới sang nhiều thị trường quốc tế. Có thời điểm, hệ thống sản xuất của thương hiệu tạo việc làm cho hơn 200 lao động cùng nhiều thợ may gia công.
Đối với ông Phạm Văn Tuyền, một chiếc váy cưới đẹp không chỉ nằm ở thiết kế, mà còn nằm ở kỹ thuật xử lý để tôn lên thần thái và cảm xúc của người mặc.
Sau nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực thời trang cưới, ông bắt đầu dành sự quan tâm đặc biệt cho trang phục truyền thống Việt Nam, đặc biệt là áo dài ngũ thân.
Từ năm 2008, ông dành thời gian nghiên cứu lịch sử trang phục, cấu trúc áo dài cổ, kỹ thuật dựng phom truyền thống và giá trị văn hóa của áo dài Việt.
Đến năm 2019, thương hiệu Áo dài Năm Tuyền chính thức ra đời với định hướng phục dựng và phát triển áo dài ngũ thân theo tinh thần chuẩn mực nhưng gần gũi với đời sống hiện đại.
Điểm đặc biệt trong các thiết kế của Năm Tuyền là sự dung hòa giữa kỹ thuật may hiện đại với tinh thần truyền thống. Từng đường cắt, form áo, chất liệu và cách xử lý chi tiết đều hướng đến việc giữ được thần thái trang phục Việt nhưng vẫn phù hợp với nhịp sống hôm nay.
Đặc biệt, ông là một trong những người dành nhiều tâm huyết cho việc phát triển áo dài ngũ thân nam – dòng trang phục từng có thời gian dài bị lãng quên trong đời sống đương đại.
Không chỉ làm nghề, nghệ nhân Phạm Văn Tuyền còn dành nhiều tâm huyết cho công tác đào tạo và truyền nghề.
Tại xưởng may của mình, ông trực tiếp hướng dẫn đội ngũ kế thừa từ kỹ thuật cắt rập, dựng phom đến xử lý thủ công các dòng trang phục truyền thống. Nhiều học trò và cộng sự của ông hiện đã trở thành những người thợ lành nghề hoặc tự phát triển cơ sở riêng.
Bên cạnh đó, ông còn thường xuyên tham gia các hoạt động văn hóa, hội thảo, triển lãm, chương trình giao lưu quốc tế và các dự án cộng đồng liên quan đến áo dài Việt Nam.
Các bộ áo dài do ông thực hiện đã xuất hiện trong nhiều lễ hội văn hóa, sự kiện du lịch, hoạt động ngoại giao và chương trình nghệ thuật trên cả nước.
Hiện nay, ông là:
Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Áo dài TP.HCM
Chi hội trưởng Chi hội Di sản Văn hóa Áo dài – TP.HCM
Ủy viên Ban Chấp hành Hội Di sản Văn hóa TP.HCM
Với nghệ nhân Phạm Văn Tuyền, áo dài không đơn thuần là trang phục.
Đó là văn hóa, là ký ức, là bản sắc và cũng là niềm tự hào của người Việt.
Hành trình gần 40 năm làm nghề của ông là hành trình đi từ một người thợ may thủ công đến người xây dựng thương hiệu, nghiên cứu di sản và lan tỏa giá trị áo dài Việt Nam bằng chính sự bền bỉ và tâm huyết của mình.
Trong thời đại mà mọi thứ thay đổi rất nhanh, vẫn có những người chọn đi chậm để giữ lại những giá trị lâu bền. Và nghệ nhân Phạm Văn Tuyền là một người như thế.
Trong hành trình gìn giữ và phát triển áo dài truyền thống Việt Nam, Nghệ nhân Phạm Văn Tuyền cùng thương hiệu Áo dài Năm Tuyền đã thực hiện nhiều bộ sưu tập mang dấu ấn văn hóa và tinh thần di sản.
Các bộ sưu tập không chỉ tập trung vào giá trị thẩm mỹ mà còn hướng đến việc tái hiện tinh thần trang phục truyền thống Việt Nam trong đời sống đương đại.
Tiêu biểu có thể kể đến:
Được giới thiệu tại Hoa hậu & Nam vương Du lịch Việt Nam 2026 với gần 50 thiết kế áo dài ngũ thân truyền thống, góp phần lan tỏa vẻ đẹp áo dài Việt đến thế hệ trẻ và công chúng hiện đại.
Được lựa chọn trình diễn tại Lễ kỷ niệm 20 năm Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, thể hiện tinh thần kết nối giữa di sản truyền thống và hơi thở đương đại thông qua ngôn ngữ màu sắc, chất liệu và phom dáng áo dài ngũ thân.
Ra mắt trong khuôn khổ Lễ hội Áo dài TP.HCM, tái hiện vẻ đẹp của áo Nhật Bình, áo Tấc và các dòng trang phục truyền thống cung đình Việt Nam.
Lấy cảm hứng từ vẻ đẹp văn hóa Việt qua nhiều thời kỳ, bộ sưu tập tôn vinh sự thanh lịch và chiều sâu tinh thần của áo dài truyền thống.
Các bộ sưu tập của Nghệ nhân Phạm Văn Tuyền thường xuất hiện trong:
Lễ hội Áo dài TP.HCM
Tuần lễ văn hóa cộng đồng
Sự kiện ngoại giao văn hóa
Triển lãm di sản
Chương trình quảng bá du lịch Việt Nam
Hoạt động giao lưu quốc tế
Thông qua từng bộ sưu tập, Nghệ nhân Phạm Văn Tuyền mong muốn đưa áo dài ngũ thân đến gần hơn với đời sống hiện đại, giúp công chúng – đặc biệt là thế hệ trẻ – hiểu và tự hào hơn về trang phục truyền thống Việt Nam.
Chia sẻ: